Oluja, vojno-policijska operacija Hrvatske vojske sprovedena od 4. do 7. avgusta 1995. godine, predstavlja jednu od najbolnijih i najtragičnijih stranica u savremenoj istoriji srpskog naroda. Za Srbe širom sveta, posebno za prognane Krajišnike i njihove potomke, Oluja nije samo vojna akcija već simbol masovnog egzodusa, stradanja, progona i gubitka vekovnih ognjišta.
Dok Hrvatska ovaj datum obeležava kao Dan pobede, u Srbiji i Republici Srpskoj on predstavlja dan žalosti, sećanja i tuge zbog hiljada prognanih i ubijenih civila. Upravo zbog razmera stradanja i posledica koje su ostale do danas, deo srpske javnosti, pojedini istoričari i udruženja žrtava Oluju nazivaju najvećim zločinom nad Srbima nakon Jasenovca, dok je karakterizacija kao genocida predmet političkih i pravnih sporova.
Tokom samo nekoliko dana, iz svojih domova izbeglo je ili bilo proterano više od 200.000 Srba, dok različiti izvori navode da je ubijeno ili nestalo više od 1.800 ljudi, među kojima veliki broj civila, staraca i žena.
Kolone traktora, automobila i pešaka koje su se protezale desetinama kilometara ostale su jedna od najupečatljivijih slika ratova na prostoru bivše Jugoslavije. Ljudi su napuštali kuće, imanja, crkve, groblja i svu svoju imovinu, često noseći samo ono što su mogli da ponesu.
Za mnoge porodice povratak nikada nije bio moguć. Brojna sela ostala su pusta, kuće spaljene ili uništene, dok su čitave srpske zajednice nestale sa prostora na kojima su vekovima živele.
Oluja nije označila samo kraj rata u Hrvatskoj već i kraj postojanja brojnih srpskih zajednica u Dalmaciji, Lici, Baniji, Kordunu i severnoj Dalmaciji.
Demografske posledice osećaju se i danas. Broj Srba u Hrvatskoj višestruko je manji nego pre rata, dok veliki broj prognanih nikada nije uspeo da vrati svoju imovinu ili ostvari sva imovinska i druga prava.
Mnogi Krajišnici novi život započeli su u Srbiji, Republici Srpskoj ili širom sveta, ali sećanje na rodni kraj ostalo je duboko ukorenjeno u porodičnim pričama i kolektivnom pamćenju.
Operacija Oluja i danas predstavlja jedno od najspornijih pitanja u odnosima Srbije i Hrvatske.
Pred Međunarodnim krivičnim sudom za bivšu Jugoslaviju vođeni su postupci protiv hrvatskih generala, ali su oni u žalbenom postupku oslobođeni optužbi. Sud nije pravno okvalifikovao Oluju kao genocid, što ostaje predmet brojnih rasprava među pravnicima, istoričarima i političarima.
Istovremeno, organizacije koje okupljaju srpske žrtve i deo stručne javnosti smatraju da razmere progona, ubistava civila i sistematskog nestanka srpskog stanovništva predstavljaju jedan od najvećih zločina nad Srbima u modernoj istoriji.
Bez obzira na različita politička tumačenja, činjenica ostaje da je više stotina hiljada ljudi izgubilo svoje domove, da su mnoge porodice zauvek razdvojene i da brojni nestali još nisu pronađeni.
Sećanje na Oluju za srpski narod nije poziv na mržnju niti na osvetu. Ono predstavlja obavezu da se čuvaju istorijska istina, uspomena na nevine žrtve i dostojanstvo ljudi koji su preko noći ostali bez svega.
Narod koji zaboravi svoje stradanje rizikuje da izgubi deo sopstvenog identiteta. Zato je važno da se o Oluji govori argumentovano, dostojanstveno i sa pijetetom prema svim nevinim žrtvama, uz insistiranje na rasvetljavanju svih zločina i pronalaženju nestalih.
Oluja ostaje jedna od najvećih humanitarnih tragedija srpskog naroda u novijoj istoriji. Hiljade ugašenih života, više od dve stotine hiljada prognanih i čitavi krajevi koji su ostali bez svog srpskog stanovništva predstavljaju istorijsku činjenicu koja i danas oblikuje odnose u regionu.
Istina, sećanje i poštovanje prema žrtvama predstavljaju temelj svakog iskrenog pomirenja. Samo društvo koje je spremno da prizna patnju svih nevinih može graditi budućnost u kojoj se ovakve tragedije više nikada neće ponoviti.
Mi smo tu za Vas da sve vaše divne uspomene pretočimo u nešto sto traje. Dan svadbe i venčanja dođe